Florida'da Kefil (Guarantor) İstenirse Ne Yapılır?

Guarantor (kefil), kiracının kira ödemesini yapamaması halinde borcu üstlenmeyi yazılı olarak kabul eden üçüncü kişidir. Kiracı değildir, evde oturmaz; ama kira sözleşmesine ya da sözleşmeye ekli ayrı bir kefalet belgesine imza atar.

Amerika'da bu kişiye çoğu ilanda 'guarantor' ya da 'co-signer' (ortak imzacı) denir. İki terim günlük kullanımda sık karıştırılır; bazı ev sahipleri ikisini aynı anlamda kullanır, bazıları ise co-signer'ı sözleşmenin tarafı sayıp daha geniş sorumluluk yükler. Hangi kelimenin ne anlama geldiği belgede yazılıdır.

Kefil genellikle aile bireyi, yakın bir akraba ya da güvenilen bir arkadaş olur. Ev sahibi kefilin düzenli gelir elde ettiğini ve kredi geçmişinin sağlam olduğunu belgelerle görmek ister. Bu yüzden kefil de kiracı kadar incelemeye girer ve kendi mali bilgilerini paylaşmayı kabul etmelidir. Kefilin Florida'da yaşaması şart olmayabilir; bazı ev sahipleri başka eyaletteki kefili kabul eder, bazıları yerel olmasını ister. Bu tercih ilandan ilana değişir; başvuru ücreti ödemeden önce ev sahibine ya da yönetim şirketine sormak zaman kazandırır.

Kefil istenmesinin en yaygın nedeni, ev sahibinin kiracının ödeme gücünü kendi ölçütleriyle doğrulayamamasıdır. Amerika'ya yeni taşınanların ABD kredi geçmişi (credit history) genellikle yoktur ve kredi skoru (credit score) hesaplanmamıştır; bu durum, gelir yüksek olsa bile başvuruyu zayıf gösterebilir.

İkinci neden gelir belgesidir. Maaş bordrosu, iş teklifi mektubu ya da banka hesap dökümü gibi belgeler ev sahibinin aradığı biçimde sunulamıyorsa, serbest çalışanlarda olduğu gibi gelir düzensizse ya da öğrenci gibi henüz kazancı olmayan biri başvuruyorsa ev sahibi riski bir başkasına yaymak ister.

Kefil istemek her zaman olumsuz bir işaret değildir; çoğu zaman standart bir risk yönetimi adımıdır. Ancak ölçütler mülk sahibine ya da yönetim şirketine göre değişir. Aynı başvuru bir yerde kefilsiz onaylanırken başka bir yerde kefil şartıyla kabul edilebilir. Kredi geçmişi olmayan biri için bu, ret yerine koşullu onay anlamına gelebilir. Başvuru onayı (approval) kefilin belgeleri de incelendikten sonra çıkar. Gerekçeyi doğrudan sormak ve yazılı almak mümkündür.

Süreç genellikle kiracının kira başvurusunu (rental application) doldurmasıyla başlar. Başvuruda kiracı, kefil istendiğini ya da kefil önermek istediğini belirtir. Ev sahibi ya da yönetim şirketi daha sonra kefile ayrı bir başvuru formu gönderir; bu form çoğunlukla çevrimiçi doldurulur.

Kefil kimlik bilgilerini ve gelir kanıtını sunar, kredi sorgusuna (credit check) yazılı izin verir. Ev sahibi bu bilgileri değerlendirir; kiracı ve kefilin dosyasını birlikte ya da ayrı ayrı onaylayabilir. Sonuç, istenen belgelerin tamlığına ve kurumun iç hızına göre değişen bir sürede bildirilir. Başvuru ücreti (application fee) kefil için de istenebilir.

Onaydan sonra kefil, kefalet belgesini (guaranty agreement) imzalar. Kira sözleşmesi imzalanmadan önce bu belgeyi okumak şarttır. Bazı ev sahipleri kefil belgelerini kiracıdan önce ister; belgeler eksik kalırsa ilan başka başvurucuya gidebilir, bu yüzden kefille belge hazırlığını baştan konuşmak gerekir. Kefil Florida dışında yaşıyorsa belgelerin imzalanması ve iletilmesi için ek zaman gerekebilir; elektronik imza kabul edilip edilmediği de ilana göre değişir.

Kefil bulunamıyorsa birkaç yol yaygındır ve hiçbiri her yerde geçerli değildir; her seçenek ev sahibinin kabulüne bağlıdır.

Seçerken toplam maliyeti ve geri alınabilirliği karşılaştırmak gerekir: depozito sözleşme sonunda koşullara göre iade edilebilir, kefil şirketine ödenen ücret ise genellikle geri alınmaz. Kararı vermeden önce ev sahibinin hangi seçeneği yazılı olarak kabul ettiğini netleştirin. Zamanla ABD kredi geçmişi oluştukça sonraki başvurularda kefil gereksinimi azalabilir; bunun ne zaman olacağı kişiye ve ev sahibine göre değişir.

Kefil olmak, bir iyilik gibi görünse de bağlayıcı bir hukuki taahhüttür. Kiracı kirayı ödemezse ev sahibi çoğu durumda doğrudan kefile başvurabilir. Kefil, ödenmeyen kira, evde oluşan hasar ve bazı sözleşmelerde mahkeme ve avukat masrafları gibi kalemlerden sorumlu tutulabilir. Kefil, kiracının borcunu ödeyen taraf olmasına rağmen çoğu zaman evi kullanma hakkına sahip değildir.

Sorumluluğun süresi de önemlidir. Bazı kefalet belgeleri yalnızca ilk kira dönemini kapsar, bazıları ise sözleşme yenilendiğinde ya da kiracı kalış süresini uzattığında da geçerli kalır. Belgede 'yenileme' (renewal) ifadesi varsa kefil, yeni dönemde yeniden imza atmadan da bağlı olabilir. Sözleşmede 'joint and several' (müştereken ve müteselsilen) ifadesi, borcun tamamından her tarafın sorumlu tutulabileceği anlamına gelir.

Kefil olmayı düşünen biri, kiracıyla ilişkisini ve kendi mali durumunu gerçekçi biçimde tartmalıdır. Taahhüt, kefilin kendi kredi geçmişini ve ileride alacağı kredileri etkileyebilir. Kefil olmadan önce kefalet metnini baştan sona okumak, sorular için kiracı hakları ya da sözleşme hukuku konusunda bir avukata danışmak yerinde olur; bu yazı hukuki tavsiye değildir.

Kefil şartı ilandan ilana değiştiği için sözlü bilgiye güvenmek yerine her şeyi yazılı netleştirmek gerekir. Kiracı ve kefil, imzadan önce kefalet metnini ve kira sözleşmesini birlikte okumalı, anlaşılmayan her ifadeyi ev sahibine ya da yönetim şirketine sormalıdır. İmzadan sonra değişiklik istemek çok daha güç olur.

Ev sahibinin verdiği her sözün, örneğin kefil şartının sonradan kalkacağı ya da kefilin belirli bir dönem sonra serbest bırakılacağı vaadinin sözleşmeye eklenmesini isteyin. Yazılmayan bir koşulu uyuşmazlık anında kanıtlamak zordur. Kopyaları hem kiracı hem kefil saklamalıdır; hukuki yorum gerekiyorsa lisanslı bir avukata danışılmalıdır.

Kefalet metninde şu başlıklar açık olmalıdır: