Florida’da araç sahibi olmak: kayıt, sigorta ve no-fault sistemi

Florida’da bir aracı kaydettirebilmek için iki teminat zorunludur: 10.000 ABD doları tutarında Kişisel Yaralanma Koruması (PIP) ve 10.000 ABD doları tutarında Maddi Hasar Sorumluluğu (PDL). PIP, kaza sonrası kendi tıbbi masraflarınızın belirli bir oranını kusur aranmaksızın karşılar. PDL ise başkasının malına verdiğiniz zararı karşılar.

Burada dikkat çekici olan şey listede olmayandır: Florida çoğu sürücü için Bedeni Zarar Sorumluluğu (Bodily Injury Liability) teminatını zorunlu tutmaz. Yani karşı tarafta ciddi bir yaralanmaya sebep olursanız, zorunlu minimum poliçeniz bunu karşılamaz ve fark kişisel varlıklarınızdan talep edilebilir. Bu nedenle birçok sigorta uzmanı, yasal minimumun üzerine bedeni zarar teminatı eklenmesini önerir.

İkinci sık atlanan başlık, sigortasız sürücü teminatıdır (Uninsured Motorist). Zorunlu minimumun düşük olduğu bir eyalette, karşı tarafın poliçesinin yetersiz kalma ihtimali gerçektir; bu teminat o boşluğu kapatır.

Florida’da araç kaydı, unvan (title) ve plaka işlemleri FLHSMV ile ilçe vergi tahsil dairesi üzerinden yürür. Kayıt için aracın unvanı, Florida’da lisanslı bir sigortacıdan alınmış geçerli poliçeniz ve kimliğiniz gerekir. Başka eyaletten ya da yurt dışından gelen bir aracınız varsa, araç kimlik numarasının (VIN) yerinde doğrulanması istenir.

Florida’da ilk kez araç kaydettiren sürücüler için standart kayıt ücretlerine ek olarak tek seferlik bir ilk kayıt ücreti uygulanır. Bu ücret plakaya bağlıdır ve plakayı başka bir araca aktarırsanız tekrar ödenmez; bu yüzden Florida’da ikinci araç alırken mevcut plakayı devretmek yaygın bir pratiktir.

Sigortasız kalmak Florida’da sadece bir trafik ihlali değildir: sigortanız iptal olduğunda sigortacı bunu FLHSMV’ye bildirir ve sürücü belgeniz ile plakanız askıya alınabilir. Aracı bir süre kullanmayacak olsanız bile, plakayı teslim etmeden poliçeyi iptal etmeyin.

Amerika’da ikinci el araç piyasası derin ve şeffaftır; bir aracın geçmişi VIN üzerinden raporlanabilir. Kaza kaydı, kilometre tutarsızlığı, sel hasarı ve kaç sahip değiştirdiği bu raporlarda görünür. Florida’da özellikle sel hasarı kaydına dikkat edin: kasırga sonrası su altında kalmış araçlar onarılıp piyasaya geri döner ve elektronik arızaları yıllar sonra ortaya çıkar.

Kredi geçmişiniz yoksa araç kredisi almak zor ya da yüksek faizli olur. Bu durumda iki yaygın yol vardır: peşin ödemeye uygun daha uygun bir araçla başlamak ya da birkaç ay kredi geçmişi oluşturduktan sonra finansmana gitmek. Bayilerin “yeni gelenlere özel” programları vardır ancak faiz oranları genellikle yüksektir.

Bayiden alırken ilan edilen fiyatın üzerine gelen kalemleri sorun: bayi hazırlık ücreti, unvan ve kayıt masrafları, satış vergisi. Toplam ödeyeceğiniz tutarı gösteren yazılı dökümü (out-the-door price) istemek pazarlığın standart parçasıdır.

Florida araç sigortası primleri ülke genelinde yüksek sayılır ve bunun birkaç yapısal nedeni vardır: nüfus yoğunluğu, turist trafiği, sigortasız sürücü oranı ve hava olayları. Primi belirleyen kişisel değişkenler ise sürüş geçmişiniz, yaşınız, aracın modeli, yaşadığınız posta kodu ve kredi geçmişinizdir.

Yeni gelenler için en can sıkıcı nokta şudur: Türkiye’deki hasarsızlık geçmişiniz Amerika’ya taşınmaz. Sigortacılar sizi geçmişi olmayan bir sürücü gibi fiyatlar ve ilk yıl primi belirgin şekilde yüksek olur. Bazı şirketler, önceki ülkenizdeki sigortacıdan alınmış hasarsızlık yazısını dikkate alır; poliçe alırken bunu sormaya değer.

Prim üzerinde en hızlı etki eden kaldıraç muafiyet (deductible) tutarıdır. Muafiyeti yükseltmek primi düşürür, ancak bir kaza durumunda cepten ödeyeceğiniz tutarı artırır. Bu dengeyi acil durum birikiminize göre kurun.

Kaza sonrası ilk adım güvenliktir: mümkünse araçları trafiği engellemeyecek şekilde kenara çekin ve yaralı varsa 911’i arayın. Yaralanma, ölüm ya da aracın çekiciyle taşınmasını gerektirecek hasar varsa kolluk raporu tutulması gerekir.

Karşı tarafla sigorta ve iletişim bilgilerini paylaşın; olay yerinde kusur tartışmasına girmeyin. No-fault sisteminde kendi tıbbi masraflarınız kendi PIP teminatınızdan karşılanır, dolayısıyla olay yerinde kusuru belirlemek pratik bir sonuç doğurmaz.

PIP teminatından yararlanmak için kaza sonrasında belirli bir süre içinde tıbbi muayeneden geçmeniz gerekir; bu süreyi kaçırmak teminat hakkınızı ortadan kaldırabilir. Kendinizi iyi hissetseniz bile kaza sonrası kontrolü ertelemeyin ve süreleri sigortacınızdan teyit edin.